Wat maakt een bordspel strategisch?
Een strategisch bordspel onderscheidt zich door één ding: de uitkomst wordt vooral bepaald door je beslissingen, niet door de dobbelsteen. Geluk mag een rol spelen, maar de betere speler hoort op de lange termijn te winnen. Dat betekent meestal dat je vooruit moet plannen, dat je keuzes consequenties hebben en dat er meerdere geloofwaardige wegen naar de overwinning zijn.
De meeste goede strategiespellen delen een paar kenmerken:
- Betekenisvolle keuzes elke beurt, waarbij geen optie duidelijk de beste is
- Een spanning tussen korte- en langetermijnwinst
- Interactie, of dat nu directe aanval is of het stilletjes wegkapen van wat je tegenstander nodig heeft
- Herspeelwaarde, doordat elke partij een andere puzzel oplevert
Strategische bordspellen voor beginners en gevorderden
Niet elk strategiespel is even zwaar, en dat hoeft ook niet. De complexiteit (uitgedrukt op een schaal van 1 tot 5) zegt vooral iets over hoeveel regels en uitzonderingen je moet onthouden, niet over hoe diep een spel is.
Wil je net de stap maken voorbij de klassiekers, begin dan met een spel van complexiteit 2,5 tot 3, zoals Scythe of Concordia. Die hebben behapbare regels maar een rijke strategische kern. Ben je toe aan het zware werk, dan wachten Through the Ages, Brass: Birmingham en Great Western Trail met complexiteit 3,5 en hoger. Reken bij die laatste categorie op een eerste partij die vooral leren is.
Welk strategisch bordspel past bij jou?
- Houd je van bouwen en optimaliseren zonder ruzie? Kijk naar Terraforming Mars, Concordia en Ark Nova.
- Houd je van conflict en het bord beheersen? Scythe, Root en El Grande geven je directe interactie.
- Speel je vaak met z'n tweeën? Twilight Struggle en 7 Wonders Duel zijn speciaal daarvoor briljant.
- Wil je het allerdiepste? Through the Ages is onze nummer één voor wie de tijd neemt.
Een veelgemaakte fout
De grootste fout bij het kiezen van een strategiespel is te zwaar beginnen. Een spel van drie uur dat in de kast belandt na één frustrerende partij is een slechtere aankoop dan een spel van een uur dat twintig keer op tafel komt. Begin een trede onder je ambitie, speel het een paar keer, en bouw van daaruit op. Een strategisch spel wordt namelijk bijna altijd beter naarmate je het beter kent.