Brass: Birmingham

Brass: Birmingham is wat ons betreft het beste strategische bordspel dat momenteel verkrijgbaar is. Dat is geen uitspraak die we lichtvaardig doen, maar na tientallen potjes zijn we er steeds meer van overtuigd: dit is het meesterwerk van de economische eurogame.

Het spel speelt zich af tijdens de Industriele Revolutie in Birmingham en omgeving, verdeeld over twee tijdperken: het kanaal- en het spoortijdperk. Je bouwt industrieen — katoenspinnerijen, ijzersmelterijen, aardewerksateliers, brouwerijen — en verkoopt hun producten via een netwerk van kanalen en later spoorwegen. Wat het spel zo bijzonder maakt is hoe alle systemen met elkaar verweven zijn. Je hebt kolen nodig om ijzer te smelten, je hebt een netwerk nodig om te verkopen, je hebt geld nodig om te bouwen, en je krijgt geld door te verkopen. Alles hangt samen, en het vinden van de optimale volgorde is een puzzel die nooit verveelt.

Speltheoretisch is Brass: Birmingham fascinerend vanwege het gedeelde netwerk. De kanalen en spoorwegen die je bouwt, kunnen ook door je tegenstanders worden gebruikt. Dit creeert een prisoner's dilemma: je wilt profiteren van het netwerk van anderen zonder zelf te veel te investeren, maar als iedereen zo denkt, komt er geen netwerk. De brouwerijen zijn het slimste element — ze produceren bier dat iedereen nodig heeft om te verkopen, waardoor de speler die brouwerijen bouwt indirect de hele markt controleert.

De leercurve is steil. De eerste twee partijen zul je fouten maken die je pas drie beurten later herkent. Het scoringsysteem — waarbij je pas aan het einde van elk tijdperk punten krijgt voor je verbindingen en omgebouwde industrieen — is onintuitief voor nieuwkomers. Maar als het klikt, is er geen bordspel dat zo bevredigend is. De tweede helft van het spel, wanneer het spoortijdperk begint en je hele netwerk opnieuw moet worden opgebouwd, is een van de meest spannende ervaringen in de bordspelwereld. Brass: Birmingham is niet voor iedereen, maar voor wie het begrijpt is het volmaaktheid.