Codenames

Codenames is het spel dat ons het meest heeft verrast. Op papier klinkt het onopvallend: geef hints van een woord om je teamgenoten naar de juiste kaarten te leiden. In de praktijk is het een van de meest briljante party games ooit ontworpen, met een verrassende hoeveelheid strategische diepte voor een spel dat je in twee minuten uitlegt.

Het genie van Codenames zit in de rol van de spymaster. Je ziet een raster van vijfentwintig woorden en moet een hint geven die meerdere woorden tegelijk verbindt, zonder je team naar neutrale woorden of — erger nog — de moordenaar te leiden. Dit creeert een fascinerende puzzel: je zoekt naar verbanden die voor jouw team obvious zijn maar voor het andere team ondoorgrondelijk. Het is tegelijkertijd een taalkundig, psychologisch en speltheoretisch probleem.

De metagame is waar Codenames echt uitblinkt. Na meerdere potjes leer je hoe je teamgenoten denken, welke associaties ze maken en waar hun blinde vlekken liggen. Een hint die voor de een glashelder is, is voor de ander totaal obscuur. Dit maakt het spel beter naarmate je vaker met dezelfde groep speelt — er ontstaat een gedeeld referentiekader dat steeds geraffineerder wordt.

Het spel heeft een paar beperkingen. Met drie spelers werkt het matig, en de duovariant (Codenames Duet) is eigenlijk een beter product voor twee spelers. Daarnaast kan het spel moeizaam worden als een spymaster te lang nadenkt over zijn hint — een zandloper helpt, maar lost het probleem niet helemaal op. En hoewel het spel eindeloos herspeelbaar is dankzij de dubbelzijdige kaarten, voelen de basiswoorden na honderden potjes vertrouwd aan. De Pictures-variant of een van de vele thema-edities kan dan verfrissing bieden.