Catan

Laten we eerlijk zijn: Catan is niet het beste bordspel ter wereld. Niet meer, althans. Maar het is wel het belangrijkste bordspel van de afgelopen dertig jaar, en het verdient respect voor wat het heeft bereikt.

Catan heeft de moderne bordspelrevolutie gestart. Voordat Klaus Teuber in 1995 Die Siedler von Catan uitbracht, bestond de bordspelwereld voor de meeste mensen uit Monopoly, Risk en Triviant. Catan bewees dat bordspellen meer konden zijn: strategisch, sociaal en telkens anders dankzij de modulaire kaart.

Het handelsmechanisme is nog steeds het beste onderdeel van het spel. De onderhandelingen rondom grondstoffen — "Ik geef je twee hout voor een steen" — creëren een sociale dynamiek die puur mechanische spellen missen. Het is ook de reden waarom Catan het beste 'instapspel' blijft: het leert nieuwe spelers dat bordspellen niet alleen draaien om geluk, maar ook om menselijke interactie.

Maar het basisspel heeft zijn beperkingen. De afhankelijkheid van de dobbelstenen kan frustrerend zijn — als je nummer nooit valt, kun je weinig doen. En het spel heeft eigenlijk maar één macro-strategie: veel nederzettingen bouwen, upgraden naar steden, en hopen dat je nummers vallen. Daar komt bij dat het spel met vier spelers soms te vol aanvoelt op het standaardbord.

De oplossing? Steden & Ridders. Deze uitbreiding transformeert Catan van een goed spel naar een geweldig spel. Handelsgoederen voegen meerdere strategische paden toe, de barbaarmechaniek zorgt voor spanning, en het riddersysteem geeft je iets om te doen als je nummers niet vallen. Als je Catan alleen in de basisversie hebt gespeeld, heb je het echte Catan nog niet meegemaakt.

Ondanks zijn leeftijd en zijn beperkingen blijft Catan het spel dat we het vaakst aanbevelen aan mensen die nog nooit een modern bordspel hebben gespeeld. Het is de gateway drug van de bordspelwereld — en dat is een compliment.